Wat is een droge mond Oorzaken symptomen en behandeling van xerostomie

Wat is Een Droge Mond

Een droge mond xerostomie ontstaat wanneer er te weinig speeksel is of wanneer de samenstelling van het speeksel is veranderd Hier lees je de meest voorkomende oorzaken typische symptomen en bewezen manieren voor behandeling en verlichting

11 november 2025 Leestijd 6 min Tips voor mondgezondheid

Droge mond xerostomie oorzaken symptomen en behandeling

Een droge mond xerostomie ontstaat wanneer de speekselklieren te weinig speeksel produceren om de mond vochtig te houden Speeksel is belangrijk voor kauwen slikken spreken en het beschermen van de mondgezondheid Wanneer er te weinig speeksel is kan dit leiden tot ongemak tandproblemen en moeilijkheden in het dagelijks leven

Welke symptomen heeft een droge mond

De klachten kunnen mild of duidelijk aanwezig zijn Veelvoorkomende tekenen

  • Aanhoudend droog gevoel in mond en keel
  • Gebarsten lippen of kloofjes in de mondhoeken
  • Moeite met kauwen slikken of praten
  • Dik of plakkerig speeksel
  • Branderig gevoel op de tong
  • Slechte adem
  • Veranderde smaak
  • Hoger risico op gaatjes en tandvleesproblemen
Droge mond xerostomie symptomen oorzaken en behandeling

Waarom ontstaat een droge mond

Er kunnen veel oorzaken zijn

Medicijnen

Antidepressiva antihistaminica bloeddrukmedicatie en andere middelen kunnen de speekselproductie verminderen.

Aandoeningen

Diabetes het syndroom van Sjögren de ziekte van Alzheimer of een beroerte kunnen samenhangen met een droge mond.

Kankerbehandeling

Chemotherapie en bestraling van hoofd en hals kunnen de speekselklieren beschadigen.

Zenuwschade

Letsel of operaties in het hoofd en halsgebied.

Leefstijl

Roken alcohol cafeïne en uitdroging kunnen de klachten verergeren.

Leeftijd

Met de leeftijd neemt het risico toe vooral door medicijngebruik en bijkomende aandoeningen.

Hoe wordt een droge mond vastgesteld

Tandartsen en artsen gebruiken

  • Anamnese en een lijst met medicijnen
  • Onderzoek van de mond
  • Meting van de speekselproductie
  • Beeldvorming of biopsie van speekselklieren bij ernstige gevallen

Hoe wordt een droge mond behandeld

De behandeling hangt af van de oorzaak

Aanpassen van medicatie

Als de droogte door medicijnen wordt veroorzaakt.

Kunstspeeksel

Sprays gels of mondspoelingen.

Receptmedicatie

Pilocarpine of cevimeline kan de speekselproductie stimuleren.

Hydratatie

Drink voldoende water en beperk cafeïne en alcohol.

Tandheelkundige zorg

Regelmatige controles fluoridebehandelingen en goede mondhygiëne.

Doel: Niet alleen de droogte verlichten maar ook het verhoogde risico op gaatjes en tandvleesontsteking verminderen

Wat helpt bij een droge mond

  • Vaak kleine slokjes water drinken
  • Suikervrije kauwgom kauwen of suikervrije zuigtabletten gebruiken
  • Een luchtbevochtiger in de slaapkamer gebruiken
  • Alcohol en roken vermijden
  • Kleine stukjes ijs zuigen
  • Mondspoeling zonder alcohol en zonder menthol kiezen

Welke aandoeningen kan een droge mond aangeven

Soms kan het een symptoom zijn van ernstigere problemen

  • Diabetes
  • Auto immuunziekten zoals het syndroom van Sjögren of lupus
  • Neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson of de ziekte van Alzheimer
  • Tekort aan vitamines en mineralen

Hoe voorkom je een droge mond

  • Drink gedurende de dag voldoende water
  • Beperk cafeïne en alcohol
  • Stop met roken
  • Zorg voor goede mondhygiëne en regelmatige controles
  • Houd chronische aandoeningen goed onder controle

Veelgestelde vragen

Xerostomie wat betekent een droge mond precies
Xerostomie is het gevoel van een droge mond Vaak is de hoeveelheid speeksel verminderd of is het speeksel veranderd Speeksel beschermt tanden en slijmvliezen daarom neemt het risico op gaatjes en ontstekingen toe wanneer er te weinig speeksel is
Welke symptomen zijn typisch bij een droge mond
Typische tekenen zijn dik speeksel dorst een branderig gevoel in de mond gebarsten lippen aanslag op de tong slechte adem moeite met praten of slikken en vaker gaatjes of geïrriteerd tandvlees
Bij welke aandoeningen komt een droge mond voor
Een droge mond kan voorkomen bij diabetes schildklieraandoeningen auto immuunziekten zoals het syndroom van Sjögren chronische stress problemen met neusademhaling of na een infectie Een klacht is geen diagnose Als de droogte aanhoudt is een beoordeling verstandig
Kunnen medicijnen een droge mond veroorzaken
Ja Veelvoorkomende oorzaken zijn sommige antidepressiva antihistaminica bloeddrukmedicatie plaspillen en middelen tegen angst of slaapproblemen Stop niet zelf bespreek mogelijke alternatieven met je arts
Wat helpt snel bij een droge mond
Snelle verlichting kan komen van vaak kleine slokjes water suikervrije kauwgom of zuigtabletten met xylitol hydraterende sprays of gels een luchtbevochtiger in de nacht en het vermijden van alcohol sterke koffie en roken Kies voor zachte mondverzorging en passende fluoridebescherming
Vergroot een droge mond het risico op gaatjes
Ja Speeksel neutraliseert zuren en helpt bij remineralisatie Bij een droge mond kunnen tandplak en bacteriën sneller problemen geven Goede mondhygiëne fluor tandpasta en regelmatige controles zijn belangrijk
Wanneer moet je bij een droge mond contact opnemen met een arts of tandarts
Als de droogte langer dan 2 tot 3 weken aanhoudt of erger wordt als je vaak gaatjes of ontstekingen krijgt als slikken moeilijk wordt of als je net met nieuwe medicatie bent begonnen Waarschuwingssignalen zijn aanhoudende pijn koorts sterke zwelling duidelijk gewichtsverlies of bloedingen Zoek dan snel hulp